Mülakatta Aynı Soru Neden Birden Fazla Kez Sorulur?
Bir şirketle ilk görüşmenizi yaptınız ve deneyimleriniz hakkında ayrıntılı bilgi verdiniz. İkinci görüşmeye geçtiğinizde ise farklı bir yönetici size neredeyse aynı soruyu sordu.
Bu durum ilk anda şaşırtıcı gelebilir:
“Bunu önceki görüşmede anlatmıştım. Neden tekrar soruluyor?”
İşe alım süreçlerinde aynı veya benzer soruların tekrar edilmesinin farklı nedenleri olabilir. Özellikle birden fazla kişinin dahil olduğu görüşmelerde her görüşmeci adayı kendi açısından değerlendirmek isteyebilir.
Ayrıca şirket, belirli yetkinlikleri bütün adaylarda benzer sorular üzerinden değerlendiren yapılandırılmış bir mülakat yöntemi kullanıyor olabilir.
Bu nedenle aynı sorunun tekrar edilmesini tek başına olumsuz bir işaret olarak yorumlamak doğru değildir.
Farklı Görüşmeciler Neden Aynı Soruyu Sorabilir?
İlk görüşmeniz insan kaynakları uzmanıyla, ikinci görüşmeniz ise bölüm yöneticisiyle yapılabilir.
Her iki kişi de:
“Önceki işinizden neden ayrılmak istiyorsunuz?”
diye sorabilir.
Sorunun cümlesi aynı olsa da görüşmecilerin dikkat ettiği noktalar farklı olabilir.
İnsan kaynakları uzmanı kariyer motivasyonunuzu anlamaya çalışırken bölüm yöneticisi yeni pozisyondan beklentinizin kendi ekibiyle uyuşup uyuşmadığına odaklanabilir.
Benzer şekilde:
“Zor bir problemi nasıl çözdünüz?”
sorusu hem insan kaynakları hem de teknik yönetici tarafından yöneltilebilir.
İlk görüşmeci iletişim ve problem çözme yaklaşımınıza, ikinci görüşmeci ise kullandığınız yönteme veya teknik ayrıntılara daha fazla önem verebilir.
Aynı Soruya Aynı Cevap Verilmeli Mi?
Temel gerçekler aynı kalmalıdır.
Önceki işinizden neden ayrıldığınız ilk görüşmede başka, ikinci görüşmede tamamen başka bir hikâyeye dönüşmemelidir.
Aynı şekilde görevleriniz, çalışma tarihleriniz, projelerdeki rolünüz ve elde ettiğiniz sonuçlar konusunda da tutarlı olmanız gerekir.
Ancak bu, cevabınızı kelimesi kelimesine tekrar etmeniz gerektiği anlamına gelmez.
Soruyu soran kişiye ve görüşmenin bağlamına göre aynı deneyimin farklı bir yönünü daha ayrıntılı anlatabilirsiniz.
Örneğin ilk görüşmede:
“Son görevimde üç kişilik bir proje ekibinin koordinasyonunu üstlendim.”
demiş olabilirsiniz.
Bölüm yöneticisi aynı projeyi sorduğunda bu kez:
“Projede görev dağılımını planlıyor, haftalık ilerlemeyi takip ediyor ve gecikme riski bulunan işleri yeniden önceliklendiriyordum.”
diyerek ayrıntıya girebilirsiniz.
Temel olay değişmez; yalnızca açıklamanın derinliği değişir.
Cevabı Değiştirmek Tutarsız Görünür Mü?
Cevabınıza yeni bir ayrıntı eklemeniz tek başına tutarsızlık değildir.
Sorun, temel bilgilerin birbirini çürütmesidir.
Örneğin ilk görüşmede:
“İş değişikliği düşünmemin temel nedeni uzmanlık alanımı geliştirmek.”
deyip ikinci görüşmede:
“Mevcut şirketimden tamamen ücret nedeniyle ayrılıyorum.”
demeniz iki farklı gerekçe ortaya çıkarabilir.
Gerçekte her iki neden de etkiliyse bunu baştan daha dengeli ifade edebilirsiniz.
Örneğin:
“Yeni bir pozisyon aramamın temel nedeni mesleki gelişim alanımı genişletmek. Bunun yanında yeni görevimin sorumluluklarıyla uyumlu bir ücret yapısı da benim için önemli.”
Böylece farklı görüşmelerde hangi konu üzerinde durulursa durulsun temel anlatınız değişmez.
Aynı Soruyu İkinci Kez Duyduğunuzu Söylemeli Misiniz?
Söylemek zorunda değilsiniz.
Soruyu normal şekilde cevaplayabilirsiniz.
Ancak görüşmeci:
“Bu konuyu daha önce konuştunuz mu bilmiyorum...”
diye başlıyorsa:
“Evet, ilk görüşmede kısaca değinmiştik. Memnuniyetle biraz daha ayrıntı verebilirim.”
şeklinde cevap verebilirsiniz.
Bu ifade hem sorunun daha önce konuşulduğunu belirtir hem de isteksiz görünmeden görüşmeye devam etmenizi sağlar.
“Bunu zaten anlattım.”
gibi keskin bir cevap ise görüşmenin akışını gereksiz yere bozabilir.
Aynı Sorunun Farklı Şekilde Sorulduğunu Nasıl Anlarsınız?
Sorular kelimesi kelimesine aynı olmak zorunda değildir.
Örneğin:
“Bir ekip arkadaşınızla fikir ayrılığı yaşadığınız bir zamanı anlatır Mısınız?”
ile:
“İş yerinde yaşadığınız bir anlaşmazlığı nasıl çözdünüz?”
temelde benzer bir yetkinliği değerlendirebilir.
Aynı şekilde:
“En zorlandığınız proje hangisiydi?”
ve:
“Beklenmedik bir problemle karşılaştığınız bir örnek verebilir Misiniz?”
soruları da aynı deneyimin farklı yönlerini ortaya çıkarabilir.
Bu nedenle yalnızca cümleleri değil, sorunun sizden ne tür bir örnek istediğini anlamaya çalışın.
Kariyer Ajansı’nın mülakat soruları rehberinde sık karşılaşılan soru türlerini önceden incelemek, benzer sorular arasındaki bağlantıyı görmenizi kolaylaştırabilir.
İkinci Mülakatta Daha Ayrıntılı Cevap Vermek Gerekir Mi?
Çoğu durumda görüşmenin aşaması ilerledikçe sorular daha ayrıntılı hâle gelebilir.
İlk görüşmede genel olarak:
“Bu programı kullanabiliyorum.”
demek yeterli olmuş olabilir.
Bölüm yöneticisiyle yapılan sonraki görüşmede ise:
“Hangi projelerde kullandınız?”
“Ne sıklıkla kullanıyorsunuz?”
“En karmaşık yaptığınız işlem neydi?”
gibi devam soruları gelebilir.
Bu durumda ilk cevabınızı değiştirmiyorsunuz. İlk görüşmede verdiğiniz genel bilgiyi somutlaştırıyorsunuz.
Özellikle teknik veya uzmanlık gerektiren pozisyonlarda bu ayrım önemlidir.
Aynı Örneği Tekrar Anlatmak Yanlış Mı?
Hayır.
Soruya en uygun gerçek örnek aynıysa sırf farklı görünmek için başka bir olay uydurmanıza gerek yoktur.
Ancak birden fazla uygun deneyiminiz varsa farklı örnekler kullanmak profilinizin daha geniş bir bölümünü gösterebilir.
Örneğin problem çözme konusunda ilk görüşmede müşteriyle yaşadığınız bir sorunu anlattıysanız ikinci görüşmede proje teslimatında karşılaştığınız başka bir problemi paylaşabilirsiniz.
Buradaki amaç her görüşmede yeni bir hikâye üretmek değildir.
Elinizde gerçekten farklı ve uygun örnekler varsa bunları kullanabilirsiniz.
Mülakatta Tutarlı Olmak Ne Anlama Gelir?
Tutarlılık, her cümleyi ezberleyip aynı sırayla tekrarlamak değildir.
Şu temel bilgilerin görüşmeler arasında değişmemesi gerekir:
- Çalışma tarihleriniz
- Görev ve sorumluluklarınız
- İşten ayrılma nedeniniz
- Projelerdeki gerçek rolünüz
- Başarı olarak verdiğiniz rakamlar
- Kullandığınız program ve teknolojiler
- Yabancı dil seviyeniz
- Ücret veya işe başlama tarihi konusunda verdiğiniz temel bilgiler
Özellikle görüşme süreci uzadığında daha önce ne söylediğinizi hatırlamak zorlaşabilir.
Bu nedenle her görüşmeden sonra birkaç kısa not almak faydalıdır.
Kimle görüştünüz, hangi konular konuşuldu, hangi örnekleri verdiniz ve sizden hangi ek bilgiler istendi?
Bunları kaydetmek sonraki görüşmeye hazırlanmanızı kolaylaştırır.
Aynı Sorunun Tekrar Sorulması Sizi Test Ettikleri Anlamına Gelir Mi?
Her zaman değil.
Bazen görüşmeciler arasındaki görev dağılımı nedeniyle aynı konu tekrar edilebilir. Bazen şirket standart bir soru seti kullanabilir. Bazen de önceki görüşmenin bütün ayrıntıları sonraki görüşmeciye aktarılmamış olabilir.
Dolayısıyla aynı soruyla karşılaşınca:
“Beni tutarsız yakalamaya çalışıyorlar.”
diye düşünmek gereksiz bir kaygı yaratabilir.
Soruyu ilk kez duyuyormuş gibi dikkatlice dinleyin ve o görüşmenin bağlamına uygun şekilde cevaplayın.
Aynı gerçekleri koruyup gerektiğinde yeni ayrıntılar eklemek, ezberlenmiş bir cevabı kelimesi kelimesine tekrarlamaktan daha doğal bir görüşme sağlar.