İş Görüşmesinde Kişisel Sorular Sorulur Mu?
İş görüşmesinin temel amacı, adayın deneyimini, becerilerini ve pozisyona uygunluğunu değerlendirmektir.
Buna rağmen bazı görüşmelerde özel hayatınızla ilgili sorularla karşılaşabilirsiniz.
Medeni durumunuz, aile planlarınız, çocuk sahibi olup olmadığınız, nerede yaşadığınız veya kişisel yaşam düzeniniz hakkında sorular yöneltilebilir.
Böyle bir soruyla karşılaştığınızda hemen ayrıntılı cevap vermek zorunda olduğunuzu düşünmeyin.
Öncelikle sorunun işle ve pozisyonun gerçek gereklilikleriyle nasıl bağlantılı olduğunu anlamaya çalışabilirsiniz.
İş Görüşmesinde Kişisel Sorulara Cevap Vermek Zorunda Mısınız?
Her soruya aynı ayrıntı düzeyinde cevap vermeniz gerekmez.
Özellikle özel hayatınıza ilişkin bir sorunun pozisyonla bağlantısını anlayamadıysanız bunu nazikçe sorabilirsiniz.
Örneğin:
“Bu sorunun pozisyonun hangi gerekliliğiyle bağlantılı olduğunu açıklayabilir misiniz?”
Bu ifade doğrudan tartışma yaratmadan sorunun neden yöneltildiğini anlamanızı sağlar.
Bazen kişisel gibi görünen bir sorunun arkasında işle ilgili farklı bir konu bulunabilir.
Örneğin işveren nerede yaşadığınızı sorarken asıl öğrenmek istediği konu düzenli olarak iş yerine gelip gelemeyeceğiniz olabilir.
Bu durumda açık adresinizi veya özel hayatınızı anlatmak yerine işle ilgili kısmı cevaplayabilirsiniz:
“İş yerine düzenli ulaşım sağlayabilirim ve belirtilen çalışma saatleri benim için uygundur.”
Mülakatta Sorulmaması Gereken Sorular Nelerdir?
İşe alım görüşmesinin odağında pozisyonla ilgili bilgi, deneyim ve yetkinliklerin bulunması beklenir.
Özel hayatla ilgili bazı sorular ise aday açısından rahatsız edici veya pozisyonla ilgisiz olabilir.
Örneğin:
- Evli misiniz?
- Çocuğunuz var mı?
- Çocuk sahibi olmayı düşünüyor musunuz?
- Ne zaman evlenmeyi planlıyorsunuz?
- Eşiniz ne iş yapıyor?
- Özel hayatınızda kiminle yaşıyorsunuz?
gibi sorularla karşılaşabilirsiniz.
Böyle bir sorunun sorulmuş olması, mutlaka ayrıntılı bir kişisel açıklama yapmanız gerektiği anlamına gelmez.
Sorunun işin hangi gerekliliğiyle bağlantılı olduğunu anlamaya çalışabilirsiniz.
“Evli Misiniz?” Sorusuna Mülakatta Nasıl Cevap Verilir?
Bu soruyu cevaplamak isteyip istemediğiniz size bağlıdır.
Sorunun çalışma düzeniyle bağlantılı olduğunu düşünüyorsanız cevabı doğrudan işin gerekliliklerine yönlendirebilirsiniz.
Örneğin:
“Pozisyon için belirtilen çalışma saatlerine uyum sağlayabiliyorum.”
veya:
“Seyahat gerekliliğinin farkındayım ve bu konuda bir engelim bulunmuyor.”
Bu şekilde özel hayatınızın ayrıntılarına girmeden işverenin işle ilgili olası kaygısına cevap vermiş olursunuz.
“Çocuğunuz Var Mı?” Sorusuna Nasıl Cevap Verilir?
Bu tür bir soruyla karşılaştığınızda önce neden sorulduğunu anlamak isteyebilirsiniz.
Eğer konu çalışma saatleriyle ilgiliyse:
“Çalışma saatleri ve pozisyonun gerektirdiği düzen benim için uygun.”
şeklinde cevap verebilirsiniz.
Seyahatle ilgiliyse:
“İlanda belirtilen seyahat koşullarını karşılayabiliyorum.”
diyebilirsiniz.
Böylece kişisel hayatınız hakkında paylaşmak istemediğiniz ayrıntılara girmeden pozisyonla ilgili bilgiyi vermiş olursunuz.
Mülakatta Cevap Vermek İstemediğiniz Bir Soru Olursa Ne Yapmalısınız?
Soruyu cevapsız bırakmak için sert veya savunmacı bir dil kullanmanız gerekmez.
Kısa ve profesyonel bir ifade kullanabilirsiniz:
“Bu konuyu özel hayatım kapsamında tutmayı tercih ediyorum. Ancak pozisyonun gereklilikleriyle ilgili bir konu varsa memnuniyetle açıklayabilirim.”
Bir başka seçenek:
“Bu bilgiyi paylaşmamayı tercih ederim. Pozisyon açısından önemli olan çalışma düzeni konusunda herhangi bir engelim bulunmuyor.”
Bu tür cevaplar hem sınırınızı belirtir hem de konuşmayı yeniden işle ilgili konuya taşır.
Kişisel Sorunun Neden Sorulduğu Sorulur Mu?
Evet.
Sorunun amacı sizin için açık değilse açıklama isteyebilirsiniz.
Örneğin:
“Bu bilgiyi pozisyon açısından hangi nedenle sorduğunuzu öğrenebilir miyim?”
Bu soru özellikle kişisel görünen ancak arkasında işle ilgili bir gereklilik bulunabilecek durumlarda yararlı olabilir.
İşveren aslında vardiyalı çalışma, seyahat, işe ulaşım veya belirli çalışma saatleri konusunda uygunluğunuzu öğrenmek istiyorsa bunu doğrudan açıklayabilir.
Siz de yalnızca ilgili konuya cevap verebilirsiniz.
İş Görüşmesinde Yaş Sorulursa Ne Söylenir?
Yaşınızın pozisyonla ilişkisini anlamıyorsanız soruyu doğrudan işin gerekliliklerine yönlendirebilirsiniz.
Örneğin:
“Pozisyon için deneyim veya çalışma koşulları açısından belirli bir kriteri mi öğrenmek istiyorsunuz?”
diyebilirsiniz.
Eğer başvurduğunuz iş için özel bir yasal veya mesleki koşul bulunduğu belirtiliyorsa bu koşul ayrıca değerlendirilmelidir.
Ancak genel bir iş görüşmesinde odağın yaşınızdan çok deneyiminiz ve görevin gerektirdiği beceriler üzerinde olması beklenir.
Mülakatta Özel Hayatla İlgili Sorulara Nasıl Sınır Konulur?
Sınır koymak, görüşmeyi tartışmaya dönüştürmek anlamına gelmez.
Üç aşamalı basit bir yaklaşım kullanılabilir:
Sorunun amacını anlayın.
Pozisyonla bağlantısını sorun.
Paylaşmak istediğiniz sınırı belirleyin.
Özel ayrıntıya girmek istemiyorsanız bunu kısa şekilde ifade edin.
Cevabı işle ilgili konuya yönlendirin.
Çalışma saatleri, seyahat veya pozisyonun başka bir gerekliliği soruluyorsa yalnızca bu kısmı yanıtlayın.
Örneğin:
“Özel hayatımla ilgili bu ayrıntıyı paylaşmamayı tercih ederim ancak pozisyonun gerektirdiği seyahat düzenine uyum sağlayabilirim.”
Bu cevap hem sınırı hem de işle ilgili bilgiyi açık biçimde verir.
Kişisel Bir Soruya Cevap Vermemek Mülakatı Olumsuz Etkiler Mi?
Bir görüşmecinin vereceği tepkiyi önceden kesin olarak bilmek mümkün değildir.
Bu nedenle “Kesinlikle hiçbir etkisi olmaz.” veya “Bu soruya cevap vermezseniz elenirsiniz.” gibi genellemeler doğru olmaz.
Sizin kontrol edebileceğiniz nokta, cevabınızı profesyonel ve sakin biçimde vermektir.
Paylaşmak istemediğiniz bir bilgiyi açıklamadan da pozisyonun gerçek gerekliliklerini karşılayıp karşılamadığınızı ifade edebilirsiniz.
Mülakatta İşle İlgili Sorular ile Kişisel Sorular Nasıl Ayrılır?
Her soru yalnızca kullanılan kelimelere bakılarak değerlendirilmemelidir. Sorunun neden sorulduğu da önemlidir.
Örneğin:
“Hafta sonu çalışabilir misiniz?”
doğrudan çalışma düzeniyle ilgilidir.
“Şehir dışı seyahat edebilir misiniz?”
pozisyonun seyahat gerekliliğiyle ilgili olabilir.
Buna karşılık özel hayatınızın ayrıntılarını öğrenmeye yönelik bir soru, aynı işle ilgili bilgiyi elde etmek için gerekli olmayabilir.
İşveren çalışma saatlerine uygunluğunuzu öğrenmek istiyorsa bunu doğrudan sorabilir.
Mülakatta Rahatsız Olduğunuz Bir Soruyla Karşılaşırsanız Ne Yapmalısınız?
Öncelikle birkaç saniye düşünmek için kendinize zaman tanıyın.
Soruyu anlamadığınız için değil, nasıl cevap vermek istediğinize karar vermek için kısa bir süre bekleyebilirsiniz.
Ardından:
“Bu soruya kişisel ayrıntıya girmeden, pozisyon açısından cevap vermek isterim.”
diyerek devam edebilirsiniz.
Görüşme boyunca karşılaştığınız sorular aynı zamanda sizin şirketi değerlendirmenize de yardımcı olur.
Bir iş görüşmesi yalnızca işverenin sizi değerlendirdiği bir süreç değildir. Siz de iletişim biçimini, çalışma ortamını ve şirketin size uygun olup olmadığını değerlendirirsiniz.
Genel görüşme sorularına önceden hazırlanmak için Kariyer Ajansı'nın mülakat soruları rehberinden de yararlanabilirsiniz.
Özel hayatınızla ilgili beklemediğiniz bir soru geldiğinde amaç en hızlı cevabı vermek değil, hangi bilgiyi paylaşmak istediğinize karar vermek ve konuşmayı mümkün olduğunca pozisyonun gerçek gerekliliklerine yönlendirmektir.