İş Başvurusunda Mevcut İşveren Aranır Mı?
Yeni bir işe mevcut işiniz devam ederken başvuruyorsanız en çok düşündüren konulardan biri şu olabilir: Başvurduğum şirket mevcut iş yerimi arar mı?
İşverenlerin referans kontrolü uygulamaları birbirinden farklıdır. Bazı şirketler yalnızca adayın açıkça paylaştığı referanslarla iletişime geçerken bazı işe alım süreçlerinde geçmiş deneyimlerin doğrulanmasına yönelik ek kontroller yapılabilir.
Ancak mevcut işveren konusu diğer referanslardan daha hassastır.
Çünkü mevcut yöneticiniz veya şirketiniz henüz iş aradığınızı bilmiyor olabilir. Böyle bir durumda yeni iş başvurusunun kontrolsüz şekilde mevcut iş yerinize ulaşması sizi zor durumda bırakabilir.
Bu nedenle referans aşamasında mevcut işvereninizin aranıp aranamayacağını açıkça belirtmeniz önemlidir.
Referans Kontrolü Nedir?
Referans kontrolü, adayın önceki çalışma deneyimleri ve çalışma biçimi hakkında profesyonel olarak kendisini tanıyan kişilerden bilgi alınması sürecidir.
Referans olarak genellikle:
- Eski yönetici
- Takım lideri
- Proje yöneticisi
- Birlikte yakın çalışılan kıdemli çalışan
- Yeni mezunlarda staj yöneticisi veya akademik danışman
gibi kişiler değerlendirilebilir.
Referans görüşmesinin amacı yalnızca "Bu kişi iyi bir çalışan mı?" sorusuna cevap almak değildir.
Adayın geçmişte hangi sorumlulukları üstlendiği, çalışma biçimi ve yeni pozisyon açısından önemli olabilecek bazı deneyimleri de konuşulabilir.
Kariyer Ajansı'nın aday değerlendirme rehberinde referans kontrolü, işe alımın son aşamalarında kullanılabilecek değerlendirme yöntemlerinden biri olarak ele alınıyor.
Referans Kontrolü Ne Zaman Yapılır?
Bunun bütün şirketlerde geçerli tek bir aşaması yoktur.
Bazı şirketler referans kontrolünü son görüşmeden sonra, işe alım kararı verilmeden hemen önce yapabilir. Bazıları ise aday sayısını birkaç kişiye düşürdükten sonra bu aşamaya geçebilir.
Daha erken aşamada referans isteyen şirketlerle karşılaşmak da mümkündür.
Bu nedenle sizden referans istendiğinde bunun kesin olarak işe alındığınız anlamına geldiğini düşünmeyin.
Referans talebi genellikle sürecin ilerlediğini gösterir ancak nihai karar için başka onay veya değerlendirmeler bulunabilir.
Mevcut İşveren Referans Olarak Verilir Mi?
Verilebilir ancak vermek zorunda olduğunuzu varsaymayın.
Mevcut yöneticiniz iş arayışınızı biliyor ve referans olmayı kabul ediyorsa sorun olmayabilir.
Ancak mevcut şirketiniz yeni iş aradığınızı bilmiyorsa önceki işverenlerinizden veya daha önce birlikte çalıştığınız yöneticilerden referans paylaşmak daha uygun olabilir.
Örneğin görüşmede:
"Mevcut işverenim henüz iş arayışım konusunda bilgilendirilmediği için bu aşamada kendileriyle iletişime geçilmesini tercih etmiyorum. Önceki yöneticilerimden profesyonel referans paylaşabilirim."
şeklinde açık bir ifade kullanabilirsiniz.
Bu cevap olağan dışı değildir. Birçok aday yeni fırsatları mevcut görevine devam ederken değerlendirir.
Mevcut Yönetici Referans Olarak İstenirse Ne Denir?
İşe alım uzmanı özellikle mevcut yöneticinizin referansını isteyebilir.
Böyle bir durumda neden paylaşmak istemediğinizi kısa ve profesyonel biçimde açıklayabilirsiniz.
Örneğin:
"Mevcut yöneticim iş arayışım konusunda henüz bilgi sahibi değil. Süreç teklif aşamasına geldiğinde kendisiyle iletişim kurulması konusunu değerlendirebilirim. Bu aşamada önceki yöneticimden referans paylaşabilirim."
Bu cevap hem referans vermekten kaçmadığınızı hem de mevcut iş ilişkinizi korumak istediğinizi gösterir.
Uzun bir savunma yapmanıza gerek yoktur.
İşveren Mevcut İş Yerini Habersiz Arar Mı?
Şirketlerin prosedürleri farklı olabileceği için bütün işverenler adına kesin bir uygulama söylemek doğru olmaz.
Bu nedenle başvurunuzun gizliliği sizin için önemliyse konuyu varsayıma bırakmamak daha güvenlidir.
Referans aşamasına gelindiğinde:
"Mevcut işverenimle bu aşamada iletişim kurulmayacağını teyit edebilir miyiz?"
gibi doğrudan ve profesyonel bir soru sorabilirsiniz.
Özellikle iş arayışınızın bilinmesinin mevcut çalışma ilişkinizi etkileyebileceğini düşünüyorsanız bunu baştan belirtmeniz daha sağlıklı olur.
Referans İçin İzin Almak Gerekir Mi?
Bir kişiyi referans olarak paylaşmadan önce kendisine haber vermek iyi bir uygulamadır.
Çünkü referans verirken yalnızca kişinin adını değil, telefon numarası veya e-posta adresi gibi iletişim bilgilerini de paylaşabilirsiniz.
Ayrıca kişinin beklemediği bir anda şirketten telefon alması yerine hangi pozisyon için referans gösterildiğini önceden bilmesi daha sağlıklı olur.
Örneğin kısa bir mesaj yeterlidir:
"Merhaba Ayşe Hanım, Finans Uzmanı pozisyonu için yürüttüğüm bir işe alım sürecinde profesyonel referans talep edildi. Uygun görürseniz sizi referans olarak paylaşmak isterim."
Referans olmayı kabul ederse pozisyon hakkında kısa bilgi de verebilirsiniz.
Bazı şirketlerin başvuru formlarında adaydan referans olarak belirtilen kişilerin bilgilendirildiğini veya gerekli izinlerin alındığını teyit etmesi de istenebiliyor. Bu da referans bilgisini paylaşmadan önce ilgili kişiye haber vermenin neden önemli olduğunu gösteriyor. :contentReference[oaicite:0]{index=0}
Referans Olarak Kimi Göstermelisiniz?
En yüksek unvana sahip kişiyi bulmaya çalışmak yerine sizi gerçekten tanıyan birini seçin.
Örneğin şirketin genel müdürü sizi ismen biliyor ancak hiç birlikte çalışmadıysa, iki yıl boyunca doğrudan birlikte çalıştığınız takım lideri çok daha anlamlı bir referans olabilir.
Kendinize şu soruyu sorun:
"Bu kişi benim çalışma biçimim hakkında somut bir örnek verebilir mi?"
Cevap evetse güçlü bir adaydır.
Eski İşveren Referans İçin Aranır Mı?
Referans olarak eski yöneticinizi paylaştıysanız kendisiyle iletişime geçilebilir.
Ancak şirket adı CV'nizde yazıyor diye bütün eski işverenlerinizin otomatik olarak aranacağını varsaymak doğru olmaz.
Referans süreci şirketin kullandığı yönteme göre değişir.
Bu nedenle referans kişileri paylaşmanız isteniyorsa şirketin kimi arayacağını kontrol edebilirsiniz.
Örneğin:
"İki profesyonel referans paylaşmam yeterli olur mu?"
şeklinde sormanız mümkündür.
Referans Kontrolünde Neler Sorulur?
Referans görüşmesinde sorular pozisyona göre değişebilir.
Sık karşılaşılabilecek konular arasında:
- Adayla hangi tarihlerde çalışıldığı
- Görevinin ne olduğu
- Temel sorumlulukları
- Çalışma biçimi
- Ekip içindeki iletişimi
- Güçlü yönleri
- Gelişim alanları
- Belirli projelerdeki katkısı
bulunabilir.
Örneğin yönetici pozisyonuna başvuran bir aday için ekip yönetimi daha fazla konuşulabilirken satış rolünde müşteri ilişkileri ve hedef yönetimi önem kazanabilir.
Referansınızın Ne Söyleyeceğini Kontrol Edebilir Misiniz?
Referansınıza ne söylemesi gerektiğini dikte etmek doğru değildir.
Ancak kendisine başvurduğunuz pozisyonu söylemeniz ve birlikte çalıştığınız dönemden ilgili bir projeyi hatırlatmanız normaldir.
Örneğin:
"Bu pozisyonda özellikle proje koordinasyonu önemli. Birlikte yürüttüğümüz sistem geçiş projesinden görüşmede bahsettim."
diyebilirsiniz.
Bu, kişiye bağlam sağlar.
Ancak gerçek olmayan bir deneyimi doğrulamasını istemek veya hangi cevabı vermesi gerektiğini söylemek güvenilir bir referans sürecine uygun değildir.
Referans Bilgileri CV’ye Yazılmalı Mı?
Her CV'de referans kişilerin telefon ve e-posta bilgilerini baştan paylaşmak gerekli değildir.
Şirket referans istediğinde ilgili kişilerin bilgilerini ayrıca gönderebilirsiniz.
Bu yöntem başka insanlara ait iletişim bilgilerinin CV'nizin ulaştığı her yere gereksiz yere dağılmasını da önler.
"Referanslar talep halinde paylaşılacaktır" cümlesini yazmak da zorunlu değildir. İşveren ihtiyaç duyduğunda sizden zaten referans isteyebilir.
Referans Kontrolünden Önce Ne Yapmalısınız?
Referans talebi geldiğinde önce kişileri seçin ve iletişim bilgilerinin güncel olduğundan emin olun.
Ardından kendilerine haber verin.
Şu bilgileri kısa şekilde paylaşabilirsiniz:
- Başvurduğunuz şirket
- Pozisyon
- İşin temel konusu
- Sizinle ne zaman iletişim kurulabileceği
Mevcut işvereninizin aranmasını istemiyorsanız bunu da işe alım uzmanına açıkça söyleyin.
Referans sürecindeki en önemli nokta, kontrolünüz dışında bir iletişimin başlamasını beklemek yerine beklentileri önceden netleştirmektir.